Pensioen

Opnieuw beginnen

IMG_2964

Heel lang is het stil geweest en nu een korte update van wat er allemaal is gebeurd. Zoals in de vorige post verwacht, hebben we op 22 mei 2015 onze financiële doelstelling gehaald (in plaats van eind 2016!) en kunnen nu eigenlijk met pensioen. Dat was eigenlijk best een rare ervaring: blij en tegelijkertijd de vraag ‘En nu?’. Daar ben ik nog steeds niet helemaal uit, maar desondanks wil ik een paar dingen op een rijtje zetten.

Reizen vind ik nog steeds erg leuk (ondanks de kilo’s die ik er elke keer na de reis gratis bij krijg). In mei zijn we 11 dagen naar Marokko geweest, all inclusieve omdat mijn echtgenoot van de ene functie naar de andere ging en even het hoofd leeg wilde maken. We hebben weinig gedaan, behalve genoten van elkaars gezelschap en de heerlijke ontspanning. In juni zoals gepland drie weken met de caravan naar Spanje. We zijn blijven steken in Extremadura en bewaren de koningssteden voor een volgende reis. We vonden de voor ons perfecte camping met leuke mensen en heel erg veel rust. Op de heenweg genoten we onder andere van Burgos, van Salamanca en van het Guggenheim museum in Bilbao. Op de terugweg raakten we toevallig verzeild in de wijnfeesten in de Rioja in Haro. Voor mijn werk was ik in augustus in de stad Ramallah in Palestina. Een onverwacht leuk verblijf, met bijzonder hartelijke mensen en een bruisend cultureel en culinair aanbod. Ik maakte er kennis met Wajdy, een dichter die meer dan 60.000 volgers op Facebook heeft. ik had nog nooit iemand met zoveel volgers ontmoet! Over drie weken gaan we met vrienden van ons naar Thailand. ik wilde wel eens zien of ik in die warmte met pensioen wilde gaan. Ondertussen in juni kennis gemaakt met Spanje en daar is het ook lekker warm, dus denk ik dat we daar voor gaan. Dus gaan we gewoon voor de gezelligheid en het avontuur naar Thailand.

De financiën blijven me mateloos interesseren. Zoals gezegd hebben we in mei 2015 de financiële doelstelling behaald, en in juni doken we er weer een eind onder toen de beurs door het Griekenland drama en de teruggang in de Chinese economie in elkaar plofte. Het was een goede oefening om geen ‘paniek verkopen’ te doen. De helft is ondertussen al weer terug gekomen en ik verwacht dat het een kwestie van afwachten is totdat de beurzen weer op het niveau van voor de inzinking zitten. In Palestina ontmoette ik een gezin waarin de beide ouders werken en de vader zelfs twee banen heeft. Ze werken zo veel om hun kinderen de beste opleiding te kunnen geven. Naar aanleiding van dit voorbeeld zijn we wat royaler naar onze jongens en ze zodoende met een kleine(re) studieschuld hun studie kunnen beëindigen. Ook dat hoort denk ik bij optimaal vermogen. Meer geld op de bank maakt immers niet gelukkiger. Het is een hele omslag om niet alleen op kapitaal opbouw gefixeerd te zijn en er nu op een andere manier van te genieten.

Mijn werk is nog steeds interessant. Maar nu de financiële mijlpaal is behaald, is het toch wel anders. Eerst heb ik een tijdje gedacht om er helemaal mee te stoppen met ingang van 2016. Intussen denk ik dat ik voor het ‘resultaatgenieter-schap’ ga. Dit betekent dat je voor de belasting niet meer verplicht 1225 uur per jaar hoeft te kunnen verantwoorden. Daar tegenover staat, dat je ook geen belastingvoordelen van de ondernemer meer hebt. Het zij zo. ik krijg er hopelijk nog meer vrijheid voor terug. Ondertussen ben ik bezig een beeld te vormen van hoe het is wanneer je echt met pensioen gaat. Ik heb gezocht op internet en kom niet veel verder dat de aanbevelingen dat je een hobby moet zoeken of vrijwilligerswerk kunt gaan doen. Ik vind het allemaal een beetje verwarrend: veel mensen leven naar hun pensioen toe, maar ik lees of ken weinig inspirerende voorbeelden van mensen die er echt een feestje van maken. Nog inspiratie voor mij?

De grootste uitdaging en wens blijft mijn gewicht. In de zomer was ik al snel weer bij 85 kilo aanbeland. Ik heb van mijn gewicht net zo’n project gemaakt als van de financiën: goed bepalen wat ik wil en een doordacht plan van aanpak maken. Ik merkte dat ik toch meer kennis nodig had dan ik dacht en besteed daar relatief gezien veel tijd aan. Begin september heb ik via de lokale sportschool een personal trainer gevonden onder wiens leiding ik een keer per week een zeer pittige training doe. Verder ben ik verplicht om minimaal twee keer per week groepslessen te volgen. Ik vind steps erg leuk en spinnen ook. Body pump vind ik wat minder, maar dat doe ik ook wel. In september en oktober heb ik alleen getraind en nog niets aan mijn voeding gedaan. De trainer zegt: ‘je moet niet te veel dingen tegelijk veranderen’. Het grappige is, dat de veranderingen in mijn voedingspatroon eigenlijk op een natuurlijke manier vanzelf kwamen. Het gevolg is dat ik nu fit ben (ik kan een half uur hardlopen op 8.5 kilometer per uur) en ik kan een hele serie grondoefeningen (sit ups, push ups etc. volhouden). En daar geniet ik van: vorige week was het mooi weer en in plaats van te werken heb ik de wandelschoenen aangedaan en de NS wandeling van Dieren naar Velp gedaan: 14 kilometer door een betoverend mooi heide – en bosgebied. Alweer zo’n momentje van optimaal vermogen waarbij ik fit genoeg ben en tijd genoeg heb om van de mooie dingen in het leven te genieten. Ik hoop door deze training en bewustwording op het gebied van mijn voeding, een duurzame leefstijl verandering te bereiken en ga er in ieder geval tot eind februari 2016 mee door. Ondertussen ben ik rond de 80 kilo en hoop de volgende 10 kilo op verantwoorde wijze in de komende maanden te verliezen.

Ondertussen ben ik begonnen met het project ‘Sweet seventy – still stunning‘. Mijn nieuwe lange termijn (of moet ik zeggen zeer lange termijn ! – nog 14 jaar -!) project bestaat uit de doelstelling om met 70 fit en verbazingwekkend (vooral voor mezelf) te zijn. Daar moet ik natuurlijk niet mee beginnen wanneer ik 69 ben. Het geeft me de moed om de personal training vol te houden, nieuwe gezonde recepten te leren en ook weer nieuwe kwaliteiten te ontwikkelen. Geen idee wat dit allemaal in de toekomst gaat brengen.

Drie kenmerken van indexfondsen

pijl

De beurs is op korte termijn niet te voorspellen. Dat vraagt om manieren van beleggen die daarop inspelen. In de Verenigde Staten is 50 % van het marktaandeel ingenomen door passieve beleggers. Dit zijn beleggingen in fondsen, die niet door analisten beheerd worden, maar door computerprogramma’s die het gemiddelde van een bepaalde beurs volgen. In de VS wordt hier veel gebruik van gemaakt, in Europa begint dit de laatste tijd steeds populairder te worden.

Beleggingsfondsen Een beleggingsfonds wordt beheerd door een fondsbeheerder, die besluit welke effecten worden verkocht of verkocht. De fondsen specialiseren zich in bepaalde sectoren of regio’s. Vaak zijn het de banken of de verzekeraars die deze fondsen in het leven roepen. Wanneer je deelneemt in een beleggingsfonds, krijg je daarvoor een participatie terug. Je krijgt dan een aandeel in de aangekochte bedrijven in dezelfde verhouding als de samenstelling van het fonds. Traditionele beleggingsfondsen proberen de beursindex te verslaan. De traditionele beleggingsfondsen rekenen circa 2 % kosten. Veel banken adviseren hun klanten om actief beheerde fondsen te kopen, omdat zij hiervoor kosten in rekening kunnen brengen.

Indexfondsen Dit zijn fondsen die door een computerprogramma worden aangestuurd. De AEX-index wordt geanalyseerd en automatisch wordt de samenstelling van het indexfonds aangepast. Dat betekent dus, dat je niet allerlei verschillende aandelen hoeft aan te schaffen om je risico’s te spreiden. Indexbeleggen is ontwikkeld, omdat de meeste traditionele beleggingsfondsen minder rendement behalen dan de beursindex. Het wordt ook wel passief beleggen genoemd. De beheerskosten zijn aanzienlijk lager (afhankelijk van het fonds van 0,2 tot 0,6 %. Indexfondsen worden minder vaak verhandeld (eens per dag of minder). Voor mensen die deze fondsen kopen voor de lange termijn vermogensopbouw, is dit gegeven minder relevant.

EFT Dit is een exchange trade fund. Het is een beleggingsfonds dat als doel heeft om de beursindex zo nauwkeurig mogelijk te volgen. Het fonds wordt continu op de beurs verhandeld.

De TER. De Total Expense Ratio geeft aan wat de kosten zijn van het hebben van een fonds. Bij de traditionele beleggingsfondsen, liepen de kosten (zichtbaar en onzichtbaar) op tot wel drie procent. Sommige indexfondsen rekenen zeer lage kosten, tot 0,2 %. Deze kosten maken uiteraard een enorm verschil wanneer het gaat om het uiteindelijke rendement van de fondsen. Een paar procent per jaar heeft op de lange termijn een enorme impact. 

De meeste indexfondsen keren geen dividend uit. Het uitgekeerde dividend wordt teruggeploegd zodat aantrekkelijke koersstijgingen worden behaald. Hierover betaal je in Nederland geen belasting, behalve dan de 1.2 % vermogensrendementsheffing. Je krijgt dus niet meer participaties in het indexfonds. Sinds het begin van 2014 haalden verschillende fondsen een mooie koersstijging van om en nabij de 10 %. Sinds vorige week zijn deze stijgingen weer verdwenen door de onrusten op de financiële markten.

Indexfondsen zijn geschikt voor vermogensopbouw op de langere termijn, met geld dat je goed kunt missen en niet op korte termijn nodig hebt. Mocht je niet tegen een forse koersdaling kunnen, dan is het niets voor jou. De beurs is en blijft een levendig geheel, met mooie winsten maar ook aanzienlijke tegenvallers.

Pas op!

Wanneer je serieus overweegt om te beleggen in indexfondsen en bij je bank informeert, realiseer je dan, dat je bank natuurlijk de eigen indexfondsen zal adviseren. Dat is logisch, want daaraan verdienen ze het meest. Maar dat wil niet zeggen, dat je dan gebruik maakt van een fonds met relatief lage kosten. Let ook op het beheer en het bewaar bedrijf gescheiden zijn, want dit is van belang bij eventueel faillissement van de aanbieder.  Spreiding over verschillende financiële producten blijft altijd een goede optie.

Heb je tips voor een slimme opbouw van je vermogen? We horen ze graag!

Vijf goede redenen om aandacht te besteden aan je budget

budget

Weet jij precies hoeveel geld je per maand uitgeeft aan eten, of aan gas en elektra of zelfs aan je telefoon? Of ben je zoals de meeste Nederlanders, die eigenlijk niet weten waar het geld precies naar toe gaat. Kom je ook elk einde van de maand geld tekort en voel je je dan een beetje armoedig? Of bespaar je elke maand minimaal een kwart van je netto salaris. Of zelfs de helft van je salaris? Het is allemaal een kwestie van duidelijke keuzes maken.

Ik dacht vroeger (tot ongeveer ander half jaar geleden), dat een budget beperkend werkt. Ik dacht dat ik geen vrijheid meer zou hebben en me ingeklemd of opgesloten zou voelen. Een van de redenen daarvoor is, dat het budget niet verbonden was aan een duidelijke visie waarom ik een budget moest hebben. Er was geen duidelijk doel, behalve dan de uitgaven te beperken. Dat was niet iets waar ik echt warm voor liep. Jammer, had ik het maar eerder anders bekeken …

De keuzes over je geld beginnen allemaal met een budget. Hier vijf redenen om voor jezelf een maandelijks en/of wekelijks budget op te stellen.

1. Niet weten versus weten. Zonder budget weet je niet precies waar je aan toe bent. Je hebt geen zicht op de rekeningen van de verzekeringsmaatschappij die eens per jaar komen of de reparaties van de auto. Je hebt geen potje voor het kopen van nieuwe kleding of een nieuwe camera. Wanneer je het niet weet, heb je dus ook geen overzicht. Dat zorgt er voor dat je altijd wat vragen over financiën in je achterhoofd hebt. Dan kan het moeilijk zijn om helemaal te ontspannen, terwijl dat juist iets is waar je veel behoefte aan kunt hebben. Een budget geeft inzicht hoeveel je maandelijks uitgeeft aan de hoofdcategorieën zoals boodschappen, verzekeringen, transport, kinderen, leuke dingen doen, vakanties, onvoorzien of wat dan ook. Het geeft verder ook inzicht in hoe je zelf in elkaar zit! Het is hierbij belangrijk om die categorieën te kiezen die bij jou passen, anders zegt het je niets.

Vul het een week of vier in en kijk waar je geld naar toe gaat. Zodoende krijg je inzicht in je uitgavenpatroon en helpt je om je ervan bewust te worden. In Amerika wordt veel gesproken over het ‘latte effect’. David Bach introduceerde dit als symbool voor een kleine (onnodige) dagelijkse uitgave waardoor je vermogen ongemerkt wegsijpelt. Daarom is Starbucks rijk en jij niet. Het rekenvoorbeeld maakt het duidelijk 4 euro voor een koffie keer 5 dagen is 20 euro per week. Wanneer je twee weken vakantie neemt, blijven er 50 weken over en spendeer je dus 1000 euro per jaar aan je koffie-verslaving. Met een extra spaar-impuls van 1000 euro per jaar, kun je over een langere periode een aardig kapitaaltje opbouwen. Andere uitgaven kunnen bijvoorbeeld tijdschriften zijn, of t-shirts, of broodjes voor de lunch of .. vul je eigen ding maar in.

Dus: schrijf elke uitgave op en krijg inzicht waar je geld naar toe gaat. Je zult versteld staan hoe hoog verschillende uitgaven zijn!

2. Geen keuze versus vrijheid. Wanneer je geen zicht hebt op je uitgaven, heb je eigenlijk geen controle over de invulling van je dagelijkse uitgaven. Indirect heb je daarmee ook geen controle over de koers die je leven gaat. Natuurlijk heb je nooit helemaal alles onder de duim, want het leven kan je soms danig verrassen door ziekte of een ongeval. Soms gebeuren er onvoorziene dingen. Wanneer je in staat bent om rekening te houden met het feit dat die onvoorziene dingen mogelijk geld gaan kosten, komt de klap al minder hard aan. Mocht je auto uitvallen en heb je een financieel buffertje opgebouwd, dan ben je al veel minder kwetsbaar.

Het overzicht stelt je in staat om keuzes te maken. Wanneer je bijvoorbeeld elke maand 200 euro aan kleding uitgeeft, kun je je afvragen of je dit het aller belangrijkste vindt.. Je kunt er voor kiezen om die 200 euro drie maanden te reserveren en een leuke stedentrip te maken. Daarmee creëer je voor jezelf meer vrijheid om die dingen te doen die je echt belangrijk vindt.

3. Ronddobberen versus een doel hebben. Veel mensen leven van salaris naar salaris. Ze hebben niet het gevoel dat zij bepalen wat er met hun leven gebeurt. Ze hebben een stille wens die uiteindelijk op de laatste dag met hen onuitgesproken het graf in gaat. Hoe jammer is dat! Stel dat je een boek wilt schrijven. Wanneer je precies weet hoeveel geld je per maand echt nodig hebt (zie 1) dan kun je een keuze maken (zie 2) en elke maand een bedrag reserveren. Na bijvoorbeeld 2 jaar sparen heb je genoeg geld bij elkaar om een half jaar vrij te nemen en dat boek te schrijven! Hoe geweldig zou dat zijn!

4. Angst versus vertrouwen. Wanneer je inzicht hebt in je financiële stromen, heb je het gevoel dat je meer controle hebt over je geld. Daardoor heb je meer vrijheid en kun je je doelen makkelijker bereiken. Dat geeft een mens vertrouwen en dat straal je ook uit. Dat maakt je krachtiger. Meestal word je daarmee ook een meer aantrekkelijker persoon. Het geeft je handelen kracht en je persoonlijkheid een nieuwe aantrekkingskracht. Het brengt rust omdat je niet meer als een dolle in het rond loopt, maar precies weet welke kant je op wilt. Dat geeft je weer de kracht om nee te zeggen tegen dingen die niet in jouw plaatje passen. Het geeft mij bijvoorbeeld de kracht om een jaar lang geen alcohol te drinken.

5. Doorwerken versus pretirement. Uiteindelijk komt voor ons allemaal de dag dat we met pensioen gaan. We dromen van de leuke dingen die we dan gaan doen. Maar waarom zo lang wachten? Door een uitgekiende strategie kun je het zelf regelen dat je eerder met pensioen gaat. In Amerika noemen ze dat pretirement. Het is een kwestie van keuzes maken en vroeg beginnen.

Het is wel grappig om te beseffen dat de keuze om eerder met pensioen gaan, begint met het opschrijven van je uitgaven en je inkomsten, met het proces van bewustwording waar je mee bezig bent. Het gaat om de keuze waar je je levensenergie aan wilt besteden. Geld is in principe onbeperkt aanwezig, je levensenergie helaas niet. Aanstaande vrijdag hierover meer!

Dus: begin jij deze week met het opschrijven van alle uitgaven? Gewoon zoals het je portemonnaie uit vliegt? En volgende week de categorieën  indelen die bij jou passen? Door er aandacht aan te besteden, groeit je kennis over je financiën en over jezelf. Spannend toch?

Tien manieren om je pretirement te financieren

pretirement

De Nederlandse overheid pepert het ons bijna dagelijks in, dat wij toch zeker wel tot 67 jaar moeten werken, en dat langer werken best toegestaan is, wanneer je dat wilt. Wanneer ik de overheid zou zijn, zou ik dat ook doen: dat levert immers voor de staat veel inkomsten op! Na een bepaald punt, krijgt de overheid immer 50 % van je loon. De overheid heeft er dus helemaal geen belang bij, dat je er over nadenkt om eerder te stoppen met werken! Dus wordt het ook niet aangemoedigd. Voorzieningen die vroeger bestonden om dit mogelijk te maken zoals de VUT zijn ondertussen een stille dood gestorven.

Maar dat betekent niet, dat je zelf geen keuze kunt maken! De Amerikanen introduceren het begrip pretirement. Dus de fase voordat (pre) je met pensioen (retirement) gaat. En dat kun je op je eigen manier invullen.

Je neemt afscheid van je baan wanneer je In principe een passief inkomen hebt, dat in je basisuitgaven voorziet. Hoe hoger je basisuitgaven, hoe meer passief inkomen je moet genereren. Dat is een nobrainer. Ik weet het. Relatief weinig mensen besteden er de aandacht aan die het verdient. Tijdens je pretirement kun je altijd nog klussen doen die je leuk vindt, of zelfs een heel nieuwe manier van geld verdienen ontwikkelen. Iets wat je bij nader inzien veel leuker vindt dat je huidige baan. Daarvoor bestaat dan de tijd en de ruimte.

Hoe verzamel je genoeg vermogen voor je pretirement?

1. Banken proberen ons er op attent te maken. De ABN bijvoorbeeld, heeft van die mooie posters met mensen die een droom waarmaken via een financieel reservepotje. Dat kan dan volgens de posters via de ABN. Elke bank wil je daarbij helpen, zodat zij hun financiële producten verkopen. Let daarbij goed op de kosten die de bank in rekening brengt, wat dat doen ze uiteraard niet voor niets.

2. Maar je kunt er ook zelf voor kiezen om een vermogen te verzamelen dat jou in staat stelt om optimaal te leven. Dat kan via deposito sparen. Dan loop je relatief weinig risico, want tegenover het kapitaal dat je inzet, ontvang je voor een vaste periode een vast bedrag aan rente. Dat percentage ligt op dit moment laag: maximaal ruim 3 % wanneer je je geld voor 10 jaar vastzet. Let er wel op dat de Nederlandse Bank een bedrag tot 100.000 euro per persoon per bankinstelling garandeert. Sommige banken met verschillende namen opereren onder één en dezelfde bankvergunning!

3. Indexfondsen bieden je de mogelijkheid om meer rendement uit je geld te halen. Met minder (obligatie indexfondsen) of meer (aandelen indexfondsen) risico. Het voordeel van de indexfondsen is, dat ze relatief weinig kosten in rekening brengen. Dit is mogelijk doordat index fondsen bijvoorbeeld de AEX index volgen en niet proberen te voorspellen. Voor dit laatste zijn gespecialiseerde analisten nodig en die dragen bij aan een hoger kostenniveau. Het nadeel van indexfondsen is, dat ze geen dividend uitkeren. Je voordeel zit dus in de koerswinst van de fondsen, die aanzienlijk kan zijn, omdat het dividend wordt verrekend in de koerswinst. Je krijgt dus geen dividend uitgekeerd. Hieraan blijven echter wel risico’s verbonden. Wanneer je het geld niet nodig hebt, is dit een goede manier om je vermogen te laten groeien.

4. Aandelenfondsen groeperen een aantal aandelen in een fonds. Hiervoor zijn specialisten nodig. De beheerskosten zijn vaak hoger dan bij de indexfondsen. De resultaten zijn niet per sé beter dan die van de indexfondsen. Een aantal fondsen keert wel dividend uit. Bovendien kun je bij een gunstige markt voordeel hebben van de koerswinsten. Obligatiefondsen leveren relatief weinig rendement op.

5. Voor het beleggen in aandelen heb je kennis van de beurs en economische ontwikkelingen nodig. Over de lange termijn leveren de grotere beursgenoteerde bedrijven vaak een aantrekkelijk rendement op. Maar helemaal zeker is dat nooit, zoals we gezien hebben met de IT bubbel in 2000. Mensen hebben in zeer korte tijd heel veel geld verloren.

6. Sprinters en andere bankproducten kunnen op een zeer korte termijn bijzonder veel geld opleveren. En kunnen in dezelfde tijd ook zeer veel geld verliezen. Heel erg riskant en dat moet je zeker niet doen wanneer je het geld absoluut nodig hebt op een bepaalde datum. Hiervoor is heel veel specifieke kennis nodig.

Naast het laten groeien van je financiéle vermogen zijn er andere manieren om je pretirement datum dichter bij te brengen. Bijvoorbeeld:

7. Zoek een tweede baan. In Amerika vinden mensen dit helemaal niet gek. Ik ken weinig mensen die naast hun werk een tweede baan hebben om de eindjes aan elkaar te knopen of een (financiële) droom te verwerkelijken. Via Google zijn er diverse lijsten te vinden met suggesties voor goedbetaalde tweede banen. Dan betaal je wel weer meer belasting!

8. Publiceer een boek. Via Amazon.com kan iedereen een boek publiceren en meeliften in de marketing van dit grote bedrijf. De ranglijsten geven bovendien duidelijk inzicht in de boeken die goed verkopen samen met de opbrengsten die het genereert. Het verdienmodel is bij Amazon ook veel aantrekkelijker dan bij de traditionele uitgevers: Amazon neemt 30 % van de opbrengst, terwijl je bij de traditionele uitgevers zelden 30 % van de inkomsten van je eigen boek krijgt!

9. Zet een internetsite op die zelfstandig middelen genereert. Hierbij kun je denken aan trainingen die mensen via een volledig geautomatiseerd programma kunnen volgen. Natuurlijk ben je in eerste instantie druk met het opzetten, maar daarna gaat het door, onafhankelijk of je nu in Nederland bent, of ergens lekker in de zon zit.

10. Sommige bloggers genereren inkomen via het bloggen. Een mooi voorbeeld is Dividend mantra. Met 300.000 bezoekers verdient hij 1.800 dollar per maand besteedt zijn tijd aan  bloggen en schrijven. Niet helemaal passief dus, maar voor hem wel een stuk aangenamer  dan het werken voor de baas in ‘the cubicle’.

Nog andere ideeën over passief inkomen of pretirement? Ik hoor er graag over.